Context Window Nedir? AI'ın Hafıza Sınırı
Context window, bir LLM'in bir seferde işleyebildiği maksimum token sayısıdır. Bu sınırın üzerinde sohbet uzarsa model 'unutmaya' başlar. GPT-4o için 128K, Gemini 2.5 için 1M token.
Alternatif isimler: bağlam penceresi, context length
Kısa Tanım
Context window (bağlam penceresi), bir LLM’in bir seferde işleyebildiği maksimum token sayısıdır.
Bu sınırın üzerinde mesaj geçirilirse model eski mesajları unutmaya başlar veya hata verir.
Model Karşılaştırması (2026)
| Model | Context Window | Sayfa karşılığı (Türkçe) |
|---|---|---|
| GPT-4o | 128K token | ~80 sayfa |
| GPT-5 | 200K+ token | ~125 sayfa |
| Claude 4.7 Sonnet | 200K token | ~125 sayfa |
| Claude 4.7 Opus | 1M token | ~625 sayfa |
| Gemini 2.5 Pro | 1M-2M token | ~625-1250 sayfa |
| Llama 4 | 128K token | ~80 sayfa |
| Mistral Large 2 | 128K token | ~80 sayfa |
Neden Önemli?
1. Uzun Belge İşleme
200 sayfalık bir PDF’i ChatGPT’ye yapıştırmak istiyorsanız: GPT-4o ile parçalamanız gerekir, Claude 4.7 Opus ile tek seferde işler.
2. Uzun Konuşma
100+ mesaj sonrası ChatGPT eski mesajları unutmaya başlar. Daha büyük context = daha uzun tutarlı sohbet.
3. Kod Tabanı Analizi
Tüm bir repo’yu (50K+ satır) tek seferde analiz etmek için Claude veya Gemini gibi büyük bağlam gerekir.
4. Multimodal Bağlam
1 saatlik video Gemini’de 5000-10000 token alır. Multimodal’da context window hızlı dolar.
Aşılınca Ne Olur?
| Senaryo | Davranış |
|---|---|
| ChatGPT (web) | Otomatik özet, eski mesajlar silinir |
| API (OpenAI/Anthropic) | “context_length_exceeded” hatası |
| Claude (web) | Eski mesajlar unutulur (sessizce) |
| Gemini | Otomatik özet veya hata |
Lost in the Middle Sorunu
Araştırmalar gösteriyor ki: LLM’ler verilen bağlamın başına ve sonuna daha fazla dikkat eder, ortasını atlar.
Pratik: önemli bilgiyi sistem prompt’a (en başa) veya son kullanıcı mesajına (en sona) koyun. Orta kısma “filler” yerleştirin.
Context Window vs Hafıza
Karıştırılan iki kavram:
| Konu | Context window | Memory |
|---|---|---|
| Süre | Tek sohbet | Sohbetler arası kalıcı |
| Boyut | Token sayısı | Kullanıcı tercihleri |
| Örnek | Aktif sohbetin her şeyi | ”Kullanıcı Türkçe konuşur” |
ChatGPT Memory özelliği context window’dan bağımsız çalışır.
Pratik İpuçları
- Önemli bilgiyi sona koy: Son mesaj en fazla dikkat çeker
- Sistem prompt sade tut: Çok uzun system prompt context’i yer
- Sohbeti taze tut: 50+ mesaj sonrası yeni sohbet aç
- Belgeyi parçala: 200K+ belge için chunk’la, RAG kullan
- Token sayacı kullan: Tiktoken ile API isteklerini önceden say
Maliyet Etkisi
Daha büyük context = daha fazla token = daha pahalı:
| İstek tipi | Token | Maliyet (GPT-4o) |
|---|---|---|
| Kısa soru | 100 | $0.0005 |
| 10 sayfa PDF | 7000 | $0.035 |
| 200 sayfa PDF | 140K | $0.70 |
| Full context | 128K | $0.64 |
Gelecek
Trendlere göre context window büyümeye devam edecek:
- 2023: 8K-32K token standardı
- 2024: 128K-200K standardı
- 2026: 1M-2M token erişilebilir
- 2027 tahmin: 10M+ token
Ancak kullanışlı context ile teknik olarak destekli context farklı. 1M context window olsa da pratikte ilk 100K kaliteli bilgi olmalı.
İlgili Kavramlar
Sonraki Adımlar
- ChatGPT vs Claude — context window karşılaştırması
- Token Nedir?
Özet
Context window, AI’ın “aktif hafızası”dır. Modern LLM’lerde 128K-1M+ token aralığında. Daha büyük context = daha uzun belge işleme = daha yüksek maliyet. Aşılırsa model unutmaya başlar veya hata verir. Pratik kullanım için: önemli bilgiyi en başa veya en sona koyun, orta kısımdaki “lost in the middle” sorununa dikkat edin.